Romantische Strasse / Stadjes / Nördlingen

Nördlingen aan de Romantische Strasse

Nördlingen is een van de meest bijzondere steden aan de Romantische Strasse. De voormalige Rijksstad in Beieren ligt midden in de Rieskrater, een enorme inslagkrater die ongeveer 14,5 miljoen jaar geleden ontstond door een meteoriet. De stad staat bekend om haar volledig bewaarde middeleeuwse stadsmuur, de St. Georgskirche en de 90 meter hoge toren Daniel.

Wie vanuit Wallerstein verder reist richting Harburg, komt langs een van de sterkste historische stops van de route. Nördlingen is ideaal voor wie een ommuurde Altstadt, stadspoorten, musea, vakwerkhuizen en het bijzondere verhaal van de Rieskrater wil combineren. Bekijk onze tips voor hotels in Nördlingen.

Historie en geschiedenis van Nördlingen

Nördlingen wordt in 898 voor het eerst in een oorkonde genoemd. In 1215 kreeg de stad van keizer Frederik II stadsrechten en werd Nördlingen een Rijksstad. In hetzelfde jaar werd ook de eerste stadsmuur gebouwd.

Door de strategische ligging op het kruispunt van twee hoofdwegen groeide Nördlingen uit tot een belangrijk handelscentrum. Al in 1219 wordt de Nördlinger Pfingstmesse vermeld, een jaarmarkt die de economische betekenis van de stad verder vergrootte.

In 1238 werd een groot deel van de stad door brand verwoest. Toch groeide Nördlingen daarna snel verder en al enkele decennia later was de stad buiten haar oorspronkelijke muren uitgedijd. De buitenste stadsmuur uit 1327 bestaat nog altijd.

In 1577 ging Nördlingen formeel over op de Reformatie. Tussen 1589 en 1598 vonden in de stad heksenprocessen plaats waarbij 34 vrouwen en één man werden terechtgesteld.

Een belangrijk keerpunt in de Dertigjarige Oorlog was de Slag bij Nördlingen in 1634. De stad werd belegerd en de bevolking leed zwaar. Na de oorlog verloor Nördlingen aan handelsbelang, maar juist daardoor bleef het middeleeuwse karakter van de stad goed bewaard.

In 1803 verloor Nördlingen de status van Rijksstad en kwam de stad onder Beiers bestuur. Vanaf 1849 werd Nördlingen aangesloten op het spoorwegnet.

Bezienswaardigheden in Nördlingen

Nördlingen heeft een uitzonderlijk goed bewaarde middeleeuwse binnenstad. De oude stad staat vol met gerestaureerde huizen uit de middeleeuwen en renaissance, stadspoorten, torens, kerken en musea.

Wil je alles goed bekijken, dan is één dag eigenlijk krap. De belangrijkste bezienswaardigheden zijn de volledig bewaarde stadsmuur, de St. Georgskirche met de toren Daniel, de Marktplatz, de Spitalanlage, het Gerberviertel en de musea rond stadsgeschiedenis en Rieskrater.

Middeleeuwse stadsmuur

Nördlingen is een van de weinige steden in Duitsland met een volledig intacte middeleeuwse stadsmuur. De muur uit 1327 is volledig bewaard gebleven en vormt een gesloten ring rond de Altstadt.

De muur heeft vijf poorten met torens, elf torens en twee bastions. Ook de overdekte omgang is behouden gebleven en kan worden bewandeld. De totale lengte van de wandeling over de stadsmuur is ongeveer 2,7 kilometer.

Onderweg krijg je steeds nieuwe uitzichten over de oude stad, de daken, de toren Daniel en de omgeving van de Ries. De grootste stadspoort is de Berger Tor.

St. Georgskirche en toren Daniel

De laatgotische St. Georgskirche werd in de vijftiende eeuw gebouwd onder leiding van Nikolaus Eseler, die ook betrokken was bij de bouw van de St. Georgskirche in Dinkelsbühl.

De kerk is een drieschepige hallenkerk met ronde pilaren en netgewelven. Zowel de buitenkant als het interieur zijn de moeite waard. Binnen zie je onder meer de preekstoel uit 1499, het vroegbarokke zijorgel, het hoogaltaar, het tabernakel en het doopvont.

De 90 meter hoge kerktoren, de Daniel, is het beeldmerk van Nördlingen. Wie de ongeveer 350 treden naar boven beklimt, wordt beloond met een geweldig uitzicht over de ommuurde stad en de wijde omgeving van de Rieskrater.

Marktplatz en Rathaus

De Marktplatz is het hart van Nördlingen. Rond het plein staan statige herenhuizen, vakwerkhuizen en het Rathaus. Het stadhuis gaat terug tot de dertiende eeuw en heeft onder meer erkers, torenuitbouwen en een renaissancetrap uit 1618.

Aan de Marktplatz staan ook het Tanzhaus en het Hohe Haus, beide uit 1442. Het Tanzhaus heeft een prachtige vakwerkgevel en is een van de opvallendste gebouwen in de binnenstad.

Alte Schranne

De Alte Kornschranne diende vroeger als opslagplaats voor de graanhandel van Nördlingen. Met “Schranne” werd zowel de plek als de graanhandel bedoeld. De naam “Bij de Kornschrannen” komt al in documenten uit 1402 voor.

Het huidige gebouw werd in 1601 gebouwd. Tegenwoordig wordt de Alte Schranne gebruikt als evenementenzaal met restaurant.

Spitalanlage en Spitalkirche

Aan het einde van de Hintere Gerbergasse begint het terrein van de Spitalhof. Dit historische ziekenhuiscomplex met kerk, binnenplaats en meerdere gebouwen gaat terug tot het begin van de dertiende eeuw.

De Spitalanlage was vroeger grotendeels zelfvoorzienend, met stallen, schuren, een bakkerij en een molen. Tegenwoordig wordt een deel nog gebruikt als bejaardentehuis. In het vroegere ziekenhuis is het streekmuseum gevestigd.

De Spitalkirche gaat terug tot de dertiende eeuw en is daarmee de oudste kerk van Nördlingen.

Klösterle

Aan de Tändelmarkt staat het Klösterle, een markant gebouw dat vroeger een franciscaner kloosterkerk was. Na de Reformatie gebruikte de stad het gebouw als graanopslag.

Tegenwoordig zijn er een hotel en een evenementenzaal in ondergebracht. Het fraaie hoofdportaal dateert uit 1586.

St. Salvatorkirche

De St. Salvatorkirche werd gebouwd als kloosterkerk van de karmelieten en in 1442 ingewijd. De oorsprong gaat terug tot 1381.

Bijzonder is het spitsboogvormige hoofdportaal aan de westkant, dat rond 1420 werd gemaakt. In het timpaan is het Laatste Oordeel afgebeeld. Binnen is vooral het laatgotische vleugelaltaar bezienswaardig.

Meer bezienswaardigheden in de Altstadt

Naast de bekende hoogtepunten zijn er nog veel andere plekken de moeite waard. De neogotische St. Emmeram bij het kerkhof werd in 1875 gebouwd op de fundamenten van een kerk uit de negende eeuw.

Het Gasthaus zur Sonne aan de markt werd in 1350 gebouwd en is sinds 1405 als herberg in gebruik. Ook het Schneidtsche Haus uit 1563, het Kaisheimer Haus uit 1278, het Gerberviertel, de Neumühle, het Wintersche Haus, het Hallgebäude uit 1543 en de Kriegerbrunnen op de Rübenmarkt zijn bezienswaardig.

De stadsgracht tussen de Ochsenzwinger en de Berger Tor is omgevormd tot een park met beelden, exotische bomen en een rozentuin.

Musea in Nördlingen

Nördlingen heeft meerdere musea die goed aansluiten bij de geschiedenis van de stad en de bijzondere ligging in de Rieskrater.

Stadtmauermuseum

In de Löpsinger Torturm uit 1397 is het Stadtmauermuseum gevestigd. Het museum geeft een mooi beeld van de verdedigingsgeschiedenis van Nördlingen.

Verspreid over zes verdiepingen zie je historische uniformen, wapens en een kanon. Ook is er een uitbeelding met tinnen soldaatjes van de Slag bij Nördlingen in 1634.

Rieskratermuseum

Het Rieskratermuseum is gewijd aan de unieke geologie van de regio. Hier leer je hoe de meteorietinslag de Rieskrater vormde en waarom het landschap rond Nördlingen zo bijzonder is.

Er zijn meteorietstenen te zien, waaronder een maansteen van de Apollo 16-missie. Interactieve tentoonstellingen brengen de kosmische geschiedenis van de regio tot leven.

Stadsmuseum

Het Stadsmuseum is gevestigd in het voormalige ziekenhuisgebouw van de Spitalhof. Het museum laat de ontwikkeling van Nördlingen door de eeuwen heen zien.

Er is bijzondere aandacht voor de Dertigjarige Oorlog en de Slag bij Nördlingen in 1634. Met historische objecten en presentaties krijg je een goed beeld van de stadsgeschiedenis.

Bayerisches Eisenbahnmuseum

Liefhebbers van treinen en techniek kunnen terecht in het Bayerisches Eisenbahnmuseum. Hier staat een grote collectie historische locomotieven en wagons, waaronder enkele van de oudste stoomlocomotieven van Duitsland.

Het museum laat ook de ontwikkeling van het Duitse spoorwegsysteem zien en is een leuke afwisseling naast de historische binnenstad.

Wat te doen in de omgeving van Nördlingen

Net buiten de stad ligt de Marienhöhe, een bosgebied in het zuidoosten op de Galgenberg en Stoffelsberg. De oorspronkelijk kale heuvel werd in 1834 met bomen beplant en later als landschapspark ingericht.

De Marienhöhe is geliefd bij inwoners van Nördlingen en geschikt voor een wandeling of korte pauze. Ook is het een goed vertrekpunt voor wandelingen in de omgeving.

In de omgeving zijn meer uitstapjes mogelijk. In Mönchsdeggingen kun je een voormalige abdij met kloosterkerk bezoeken. Ongeveer vijftien kilometer oostelijk van Nördlingen ligt het bezienswaardige stadje Wemding. Reis je verder over de Romantische Strasse, dan kom je uit bij Harburg.

Nördlingen als stop aan de Romantische Strasse

Nördlingen ligt tussen Wallerstein en Harburg. Door de volledig bewaarde stadsmuur, de St. Georgskirche, de toren Daniel, de historische Altstadt en het Rieskratermuseum is dit een van de meest bijzondere stops aan de Romantische Strasse. Bekijk onze tips voor hotels in Nördlingen.

Reis je verder over de route, dan zijn Harburg, Donauwörth en Rain logische volgende plaatsen. Bekijk ook de bezienswaardigheden langs de Romantische Strasse, praktische informatie over de Romantische Strasse en de voorbeeldroute voor de Romantische Strasse in 7 dagen.