Augsburg

Augsburg

Augsburg is een grote universiteitsstad van bijna 300.000 inwoners in het zuidwesten van Duitsland. De stad is hoofdstad van de regio Zwaben in het bondsland Beieren. De naam gaat terug op die van een Romeinse provinciehoofdstad Augusta Vindelicorum, gesticht in het jaar 15 v.Chr. in naam van keizer Augustus en is daarmee een van de oudste steden van Duitsland. Augsburg ligt aan de rivieren de Lech, de Wertach en de Singold, boevendien maakt de stad onderdeel uit van de Romantische Strasse.

Samen met Trier was Augsburg een van de grootste Romeinse vestigingsplaatsen ten noorden van de Alpen. Rond het legerkamp dat net voor het begin van de jaartelling werd opgericht, ontstond in de eerste eeuw de nederzetting Augusta Vindelicorum dat in 121 het Romeinse stadsrecht verwierf. Ondanks aanvallen van de Allamannen na de ineenstorting van het Romeinse rijk, bleef Augsburg onafgebroken voortbestaan. Augsburg werd al aan het eind van de Romeinse tijd bisschopszetel. In de tijd van Karel de Grote kreeg Augsburg te maken met de strijd tussen Beieren en Franken. Tegen het einde van de vroege middeleeuwen nam het belang van Augsburg weer toe. In 1156 verleende keizer Frederik Barbarossa Augsburg opnieuw het stadsrecht en in 1276 werd de stad een vrije Rijksstad. Door zijn politieke structuur werd Augsburg een stad die hoofdzakelijk door patriciërs werd bestuurd. Ook de gilden gingen een steeds belangrijkere rol spelen in het bestuur en in 1540 werd de beurs van Augsburg gesticht. Mede door zijn strategische ligging aan oude handelswegen, ontwikkelde Augsburg zich tot een belangrijke handelsstad. Al heel vroeg na de uitvinding van de boekdrukkunst speelde Augsburg een belangrijke rol hierin met de drukker Günther Zainer die in 1468 een belangrijk werk drukte. Al vroeg in de reformatie werd Augsburg betrokken en het grootste deel van de bevolking bekeerde zich tot het Lutherse geloof. Tussen 1524 en 1573 bezat Augsburg een grote Wederdopergemeente totdat die door de strenge vervolgingen uit elkaar viel. In 1534 besloot de raad dat alleen zij mocht bepalen wie in Augsburg mocht prediken, hiermee werd ook de katholieke godsdienst strikt beperkt tot slechts enkele kerken. Midden in de Dertigjarige Oorlog (1618-1648) in 1632 werd Augsburg door de Zweedse troepen ingenomen. In de achttiende eeuw beleefde de instrumentenmakerskunst een nieuwe bloei. In 1794 beleefde Augsburg een opstand van de wevers als gevolg van de opkomst van de textielindustrie die het wevervak bedreigde. In 1805 verloor Augsburg zijn Rijksvrijheid en verviel aan het koninkrijk Beieren. De textielindustrie betekende echter opnieuw samen met de machinenindustrie een bloei voor Augsburg in de negentiende eeuw. Rudolf Diesel ontwikkelde in 1892 in Augsburg de dieselmotor. Augsburg kreeg het tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar te verduren met luchtaanvallen, want het was tenslotte een belangrijke handels- en industriestad met onder andere de Messerschmittfabrieken binnen de muren. Na de oorlog werd de oude binnenstad grotendeels herbouwd. In 1970 opende uiteindelijk de universiteit van Augsburg haar deuren, als navolger van verschillende hoge scholen.

Augsburg is gedurende de geschiedenis steeds weer een cultureel centrum geweest. Uit de Romeinse tijd is slechts weinig bewaard gebleven. Uit de middeleeuwen stammen nog vooral geestelijke gebouwen zoals de Dom Mariä Heimsuchung en de St. Ulrich en Afrabasiliek. De profetenramen in de Dom die rond 1140 zijn ontstaan zijn de enige nog bewaard gebleven voorbeelden van Romaanse glasschilderkunst ter wereld. Ook de bronzen deuren van de Dom uit het jaar 1065 zijn heel bijzonder. Ook uit de middeleeuwen stammen de vestingwerken en stadsmuur waarvan nog beduidende delen over zijn, zoals de Fünfgratturm en de Wertachbrucker poort. Het absolute hoogtepunt beleefde Augsburg in de renaissance toen kunsternaars als Hans Holbein en Hans Burgkmair hier werkten. Uit deze periode stamt ook het schitterende stadhuis dat doorgaat voor het belangrijkste seculiere bouwwerk in renaissancestijl ten noorden van de Alpen. De Prachtbrunnen, drie magnifieke fonteinen, zijn ook in deze tijd gebouwd. De Fuggerei is het oudste nog in gebruik zijnde socialewoningbouwcomplex ter wereld dat ook in de renaissance tot stand is gekomen. Ook uit de rococotijd zijn er in Augsburg prachtige monumenten te vinden, zoals de bisschoppelijke residentie en het Schaezlerpalais. Uit de industriële revolutie stammen de fabriekscomplexen van de Schülesche Kattunfabrik, het Glaspalast en het Fabrikschloss. Tegenwoordig zijn ze meestal in gebruyik als museum of galerieën. De Jugendstil is in Augsburg vertegenwoordigd in de synagoge het Kurhaus in Göggingen, de Herz-Jesu-Kirche in Pfersee en het oude stadsbad.

Augsburg telt vele musea waarvan we hieronder een selectie noemen:

  • Het Maximilianmuseum geeft een mooi beeld van de stadsgeschiedenis en daarnaast zijn er verzamelingen sculptuur en de edelsmeedkunst, waarvoor Augsburg ook beroemd is.

  • Het Jüdischen Kulturmuseum toont de geschiedenis van de Joden in Augsburg en Zwaben.

  • Het Schwäbische Handwerkermuseum toont historische werkplaatsen en over het algemeen verdwenen ambachten.

  • Het Römischen Museum heeft archeologische vondsten.

  • Het Schaezlerpalais is vooral een toonbeeld van de rococobouwstijl, maar bezit bovendien vier belangrijke kunstverzamelingen met werken van onder andere Albrecht Dürer.

  • Moderne kunst is vooral in het Glaspalast te bewonderen.

  • De sportwereld is in Augsburg in het Eishockeymuseum vertegenwoordigd.

  • Het Museum Lutherstiege Augsburg toont voorwerpen uit de tijd van Martin Luther.

  • De geboortehuizen van respectievelijk Bertolt Brecht en Leopold Mozart herbergen tentoonstellingen over deze belangrijke historische persoonlijkheden.

Naast deze grotere musea beschikt Augsburg over een hele reeks aan kleinere musea. Uiteraard is het ook uitgebreid mogelijk om in Augsburg te genieten van de rust van schitterende parken, waaronder een botanische tuin en verschillende hoftuinen.

Onder de talrijke beroemde personen die in Augsburg geboren zijn en/of gewoond en gewerkt hebben, zijn ook de volgenden die in Nederland algemene bekendheid genieten: de schilder Hans Holbein de Jongere, Leopold Mozart, componist en de vader van Wolfgang Amadeus, Rudolf Diesel, de uitvinder van de dieselmotor, Bertolt Brecht, de belangrijkste theatermaker van voor de oorlog en later de DDR.